نگاهی به «چ» ساخته ابراهیم حاتمی‌کیا

«دعوت» به صلح و مذاکره

روز گذشته بالاخره با حضور عوامل، بازیگران و جمعی از چهره‌های فرهنگی و سیاسی، فیلم «چ» حاتمی‌کیا به طور رسمی رونمایی شد. «چ» باوجود این‌که داستان دو روز از زندگی دکترمصطفی چمران را در پاوه سال 58 به تصویر می‌کشد، اما در عین حال بشدت اثری سازگار با وضع این سال‌ها و روزهای ما و به عبارت بهتر فیلم زمانه است.
کد خبر: ۶۴۲۶۲۴
«دعوت» به صلح و مذاکره

هشدار و تلنگری که ابراهیم حاتمی‌کیا به عنوان فیلمسازی متعهد و دغدغه‌مند درخصوص پرهیز از افراطی‌گری و مجادلات عبث و فرسایشی سیاسی و جناحی می‌دهد را نباید ساده گرفت و پشت گوش انداخت.

سردار بی‌نشان سینمای جنگ با وجود اذعان همیشگی به همه ارزش‌های مقدس دفاع و مبارزه، از تقبیح جنگ می‌گوید و از زبان چمران همگان را به صلح «دعوت» می‌کند. انتخاب شهید چمران به عنوان شخصیت اصلی قصه، جدا از ارادت و احترام به یکی از قهرمانان ملی ما، نشان از هوش و درایت نویسنده و کارگردانی دارد که بخوبی به احوال و شرایط جامعه خود آگاه است و اشراف دارد.

حاتمی‌کیا می‌داند که با محور قرار دادن شخصیت بزرگی چون چمران می‌تواند دو مقوله متضاد و متعارض جنگ و صلح را به یکدیگر پیوند بزند. عمو ابراهیم می‌داند که راه صلح، ناگزیر و متاسفانه از جنگ می‌گذرد و برای این منظور چه محمل و بستری بهتر از روایت زندگی شهید دکتر مصطفی چمران.

در نگاه اول عرفان و سیر و سلوک معنوی را قرابتی با هیچ جنگ و نبردی نیست، اما چمران آن دستِ آرامش‌بخشی است که از آستین جنگ یا بهتر است بگوییم دفاعی مقدس بیرون می‌آید تا آبی بر آتش خشم و جهل و افراطی‌گری بنشاند.

چمران و چمران‌ها جنگ‌طلب نبودند و تنها برای میانجیگری و پایان دادن به کشتار و جنایت آدم‌هایی به دور از آدمیت به میدانگاه‌های نبرد گام می‌گذاشتند و تا مجبور نمی‌شدند کت و شلوار و رفتار متمدنانه مبتنی بر مذهب و عرفانشان را با لباسی چریکی و واکنشی خصمانه معاوضه نمی‌کردند.

یکی از زیباترین صحنه‌های نمایش روحیه عرفانی و صلح‌طلبانه چمران در جایی از فیلم «چ» به تصویر کشیده می‌شود که اختلاف دو گروه همرزم کُرد و پاسدار بالا می‌گیرد و به روی هم اسلحه می‌کشند.

درست زمانی که بیم اتفاقی ناگوار می‌رود و انگشت‌های اشاره دو طرف فاصله چندانی با ماشه‌ها ندارد، چمران همه را به صدای اذان ارجاع می‌دهد و به صورت تلویحی آنها را به برپایی نماز و برقراری صلح و آرامش فرامی‌خواند.

شهید چمران در یکی از دعاها و دستنوشته‌هایش به ماجرای ابراهیم و قربانی شدن فرزندش اسماعیل اشاره می‌کند و می‌گوید: خدایا، تو می‌خواستی این قربانی هرچه باشکوه‌تر باشد، لذا دوستانم را و فرزندانم را و عزیزترین کسانم را به قربانی پذیرفتی و مرا در آتش اشتیاق منتظر گذاشتی. حالا ابراهیم سینما نیز پس از سال‌ها با روایت مقطع کوتاهی از زندگی و مبارزه عرفانی چمران و با وجود سپری شدن سه دهه از شهادت واقعی‌اش، همچنان او را در آتش اشتیاقی ابدی برای شهادت منتظر نگه می‌دارد.

علی رستگار - گروه فرهنگ و هنر

newsQrCode
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰

نیازمندی ها